Қуръон ва асрори хилқати инсон (аз назари пизишкӣ)

  Қуръони Карим дар замоне нозил шуд, ки илми пизишкӣ (тиббӣ) дар аввали роҳ буд ва табибон маълумоти зиёде аз коркарди дастгоҳҳои даруни бадани инсон надоштанд.

Тибби юнонӣ ва эронӣ дар он замон овозадор буд, вале рушди зиёде дар бораи ҷузъиёти бадани инсон надошт. Ҷарроҳии аъзои даруни инсон дар чандсад соли ахир мавриди таваҷҷуҳи ҷиддии пизишкон қарор гирифт.
Дар байни ҷомеаи садри Ислом, ҷомеаи араб баҳраи камтаре аз улуми пизишкӣ дошт. Дар ҳамон замон баъзе аз оёти Қуръон ба асрори пинҳони офариниши бадани инсон ишора мекунад. Асроре, ки қарнҳо баъд ва бо истифода аз абзорҳои пешрафта кашф гардид. Баёни ингуна матолиб дар Қуръони Карим як навъ розгуӣ, хабар аз ғайб ва матолиби кашфнашуда буд.
Марҳалаҳои хилқати инсон
Қуръони Карим дар мавридҳои зиёде сухан аз хилқати инсон гуфта ва марҳилаҳои онро тазаккур дода аст. Ҳар чанд, ки ин оёт моро дарси худошиносӣ ва маъодшиносӣ (қиёматшиносӣ) медиҳад, аммо нукот ва ишороти илмиро дар ба дорад, ки боиси ҳайрати мутахассисони улуми пизишкӣ дар асрҳои мухталиф шудааст. Ин худ муъҷизаи равшани илмии Қуръон аст.
Бар асоси оёти Қуръон метавон марҳилаҳои хилқати инсонро аз идтидои кори падару модар то тваллуди кудак ингуна дастабандӣ кард.
1.    Марҳилаи хок (туроб-тин)
2.    Марҳилаи об (моъ-моъин дофиқ-моъиммаҳин)
3.    Марҳилаи манӣ (нутфатан мин маний)
4.    Марҳилаи нутфаи махлут (нутфатин амшоҷ)
5.    Марҳилаи алақа (алақа)
6.    Марҳилаи музға (музғатин)
7.    Марҳилаи танзиму тасвир ва шаклгирӣ (тасвия ва тасвир)
8.    Марҳилаи шаклгирии устухонҳо (изоман)
9.    Марҳилаи пушондани гушт бар устухонҳо (факасавнол изома лаҳман)
10.    Марҳилаи офариниши ҷинси ҷанин (музаккар ва муаннас)
11.    Марҳилаи офариниши руҳ ё дамидани ҷон дар инсон (халқан охар, ва нуфиха фийҳи мин руҳиҳи)
Матолибе дар бораи пайдоиши гушу чашм (ва ҷаъала лакумус-самъа вал-абсора вал-афъидатан)
12.    Марҳилаи таваллуди тифл (нухриҷукум тифлан)
13.    Марҳилаи булуғ
14.    Марҳилаи пиронсолӣ
15.    Поёни зиндагӣ (марг)
Албатта баъзе муфассирон ва пизишкон ба гунаи дигар аз оёт истифода кардаанд ва марҳалаҳои хилқати инсонро аз назари Қуръон ҳафт марҳила донистаанд. Марҳалаҳои хилқати инсон то марг мавриди баррасӣ қарор гирифтаанд. Бо таваҷҷуҳ ба матолиби илмӣ ва тафсири оёти мавриди баҳс ба ин натиҷа расидаанд, ки ҳар кадом аз ин марҳилаҳо ва татбиқи онҳо бо ёфтаҳои улуми таҷрибӣ азамати Қуръонро нишон медиҳад. Ба назар мерасад, ки назму тартибе, ки Қуръон дар баёни марҳилаҳои хилқати инсон то марг баён карда аст, (ба хусус дар сураҳои Ҳаҷ ояти 5, Муъминун оятҳои 12-14, Ғофир ояти 67) дар асри нозил шудани Қуръон матлаби наву тоза буд ва мардуми он замон аз овардани мисли он нотавон буданд. Ва ҳамчунин ба қавли дуктур Морис Бокай ин матолиб аз зеҳнияти мардуми он замон дур буда аст, балки то қарни нуздаҳум инсон диди равшане аз ин матолиб ва мароҳил надошт.
Пас метавон гуфт, ки оёти марбут ба хилқати инсон ва назму тартиби баёни мароҳили он дар маҷмуъ далеле бар эъҷози (муъҷизаи) илмии Қуръон аст ва азамату бузургии оёти ин китоби илоҳӣ ва пайваст будани он ба манбаъи ғайбиро ба исбот мерасонад.